🐿️ 10 Sınıf Edebiyat Isim Tamlamaları

EDEBİYATDERS NOTLARI + PDF (Deniz Hoca .Sınıf Edebiyat). 10.Sınıf İsim Tamlaması Konu Anlatımı PDF Lise Dil Bilgisi Ders Notları. 9.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Tiyatro Ders Notları PDF. 9.Sınıf Edebiyat İsimler Konu Anlatımı, İsim Türleri PDF 1. 9. 10. 410. Sınıf ima - MEB. 10. sınıf kimya konu anlatımlı kitap Esen. - Pinterest 10SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI KAZANIM KAVRAMA TESTLERİ ödsgm pdf indir eba meb. TEST – 1 (İsim Tamlaması) TEST – 10 (Dünya Destanları (Sıfat Tamlaması) TEST – 14 (Tanzimat Edebiyatında Roman – Dünya Edebiyatında Roman) TEST – 15 (Servetifünun Edebiyatı’nda Roman) TEST – 16 (Millî Edebiyat Dönemi’nde 10Sınıf Dil ve Anlatım Ders Notları – Tüm Yıl. 10. Sınıf Dil Bilgisi Testleri. 10 sınıf dil ve anlatım isimler slayt; 10. Sınıf Dil Bilgisi Testleri. 5. Sınıf Türkçe İsimler ve İsim Tamlamaları Testi. 5. Sınıf Türkçe İsimler ve İsim Tamlamaları Testi. 8. 6Sınıf Türkçe İsim-İsim Tamlaması Test Çöz. 6.sınıf Türkçe isim-isim tamlaması testi 12 sorudan oluşmaktadır. Her sorunun yalnızca bir doğru cevabı vardır. Testin bitiminde sonuçları gör butonuna tıklayarak doğru yanlış cevaplarınızı görebilirsiniz. İSİM TAMLAMASI TÜRKÇE 6.SINIF TESTİNDE NELER VAR? İsim Sıfat Tamlaması Çalışma Kağıdı-2. 20 Ağustos 2021. 0 11.211 4 dakika okuma süresi. İsim tamlamaları; belirtili isim tamlaması, belirtisiz isim tamlaması, zincirleme isim tamlaması; sıfat tamlaması ile ilgili olarak hazırlanan SınıfTürk Dili ve Edebiyatı Ders Notları PDF formatında 2022 müfredatına uygun olarak konulara göre derledik. 10. sınıf edebiyat konuları 9 üniteden oluşmaktadır. Üniversitede sözel bir bölüme girmek isteyen öğrenciler 10. sınıf Edebiyat konularını temelden öğrenerek ilerlemelidir. Ayrıca listemizin bulunan Edebiyat ZURT. Bir ismin benzerlerinden ayırt edilebilmesi için başka bir isim, zamir veya sıfatla anlam ilişkisi kurarak oluşturduğu söz öbeğine tamlama bir söz öbeğidir ve en az iki kelimeden oluşur, tek sözcüklü tamlama olmaz. > Tamlamalarda iki öge vardır tamlayan ve tamlanan. Tamlamada belirtilen, açıklanan isme tamlanan denir. Tamlananı belirten, açıklayan sözcüklere de tamlayan televizyonun kumandası tamlayan tamlananTamlamalar, sıfat tamlaması ve isim tamlaması olmak üzere iki ana başlıkta incelenir 1. Sıfat TamlamalarıBir ismin rengi, şekli, durumu, sayısı gibi özelliklerini belirten sözcüklere sıfat denir. Sıfatların, isimlerin önüne gelerek onlarla oluşturdukları söz öbeklerine sıfat tamlaması her zaman isimlerden önce gelir. Dolayısıyla sıfat tamlamalarında tamlanan isim, tamlayan ise kırmızıelbisesıfatisimtamlayantamlanan» çalışkanöğrencisıfatisimtamlayantamlananYukarıdaki örneklerde “kırmızı” sözcüğü, “elbise” adını; “çalışkan” sözcüğü de “öğrenci” adını nitelik yönüyle anlamca bütünleyerek bir söz grubu kurmuş ve sıfat tamlaması oluşturmuştur.» Caddeler rengarenk ışıklarla süslenmişti. » Sınavdan sadece birkaç öğrenci geçebildi. » Bu evde güzel günler geçirdim. Yukarıdaki cümlelerde koyu renkli kalın harflerle yazılmış söz öbekleri sıfat tamlamasıdır. NOT Sıfat tamlamalarında, tamlanana isme sorduğumuz “nasıl, hangi, kaç, kaçıncı?” sorularıyla tamlayanı sıfatı SIFATTAMLANAN İSİM» iyiinsannasıl insan? → iyi» acılıyüreknasıl yürek? → acılı» oarabahangi araba? → o» on beşelmakaç elma? → on beş» onuncuyüzyılkaçıncı yüzyıl? → onuncu NOT Sıfat tamlamalarında, tamlayan da tamlanan da birden çok sözcükten kalın birkitapsıfatsıfatisimTAMLAYANTAMLANAN» eskievler,dükkânlarsıfatisimisim» Kitapta güzel öyküler ve şiirler var. » Bu beyaz gömlek sana çok yakışıyor. Yukarıdaki cümlelerde kırmızı renkli kalın harflerle yazılmış kelimeler tamlayan sıfat, yeşil renkli kalın harflerle yazılmış kelimeler ise tamlanan isim İsim TamlamalarıBir ismin aitlik ilgisi yönünden daha belirgin hâle gelmesi için başka bir isim tarafından tamamlanmasıyla oluşan isim grubuna isim tamlaması denir. İsim tamlamaları da tıpkı sıfat tamlamaları gibi tamlayan ve tamlanandan düğme⇒gömleğindüğmesi isimisimisimtamlayantamlananYukarıdaki örnekte “düğme” isminin önüne gelen “gömlek” ismi o düğmenin kime veya neye ait olduğunu göstererek daha belirgin hale gelmesini sağlamış ve isim tamlaması oluşturmuştur. Bu tamlamada “gömleğin”sözcüğü tamlayan, “düğmesi” sözcüğü ise tamlanan görevindedir. > İsim tamlamalarında tamlayan, ilgi eklerini; tamlanan ise iyelik aitlik eklerini ekleri ilgi ekleri -ın /-in /-un /-ün, -nın /-nin /-nun /-nün, -im Tamlanan ekleri iyelik ekleri -ı /-i /-u /-ü, -sı /-si /-su /-sü, -im, -inÖrnekler» telefonun ekranı Bu örnekte “telefon” ve “ekran” sözcükleri birer isimdir. “Telefon” ismi, “-un” tamlayan ekini; “ekran” ismi ise “-ı” tamlanan ekini alarak isim tamlaması oluşturmuşlardır. > İsim tamlamaları belirtili, belirtisiz ve zincirleme isim tamlamaları olmak üzere üçe ayrılır Belirtili İsim TamlamasıTamlayanın ilgi eki, tamlananın da iyelik eki aldığı tamlamalardır. Bu tamlamalarda belirgin bir aitlik anlamı vardır, tamlananın tamlayana ait olduğu isim tamlaması ⇒ tamlayan + ilgi eki tamlanan + iyelik ekiÖrnekler» uçağın motoru Bu örnekte “uçak” sözcüğü tamlayan ilgi eki ve “motor” sözcüğü de tamlanan iyelik ekini alarak isim tamlaması oluşturmuştur. İsim tamlamasını oluşturan iki kelime de ek aldığı için bu tamlama, belirtili isim NOT Belirtili isim tamlamalarında, tamlanana sorduğumuz “kimin, neyin?” sorularıyla tamlayanı kapınınkoluneyin kolu? → kapının» Osman’ınoğlukimin oğlu? → Osman’ın» benimhikâyemkimin hikâyesi → benim > Belirtili isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan yer Hiç kesilmedi uğultusu rüzgârın. cümlesinde “rüzgârın uğultusu” belirtili isim tamlamasıdır. Fakat bu cümlede tamlayan ile tamlanan yer değiştirmiş ve tamlanan tamlayanın önünde yer almıştır.» Gözleri bir şiir gibiydi onun. → onun gözleri > Belirtili isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına başka türden sözcükler Ahmet’in mavi gömleği yeniymiş. cümlesinde “Ahmet’in gömleği” belirtili isim tamlamasıdır. Bu tamlamanın arasına sıfat olan “mavi” sözcüğü girmiştir.» Gazetenin ilk sayfası koparılmış. » Takımın en yaşlı oyuncusu sakatlandı. NOT Belirtili isim tamlamalarında, tamlayan da tamlanan da birden çok sözcükten anneninbabanınsevgisiisimisimisimTAMLAYANTAMLANAN» hastanınadı,soyadıisimisimisim» Yazarın öyküleri ve şiirleri çok başarılı. » Evin ve arabanın vergisi henüz ödenmedi. Yukarıdaki cümlelerde kırmızı renkli kalın harflerle yazılmış kelimeler tamlayan, yeşil renkli kalın harflerle yazılmış kelimeler ise tamlanan Belirtisiz İsim TamlamasıTamlayanın ek almadığı, sadece tamlananın ek aldığı isim tamlaması ⇒ tamlayan tamlanan + iyelik ekiÖrnekler» erik ağacı Bu örnekte “erik” sözcüğü tamlayan, “ağaç” sözcüğü ise tamlanandır. Bu isim tamlamasında tamlayan olan “erik” sözcüğü herhangi bir tamlayan ekini almamıştır, tamlanan olan “ağaç” sözcüğü ise “-ı” tamlanan ekini almıştır. İsim tamlamasını oluşturan iki kelimeden sadece biri ek aldığı için bu tamlama, belirtisiz isim UYARI Belirtisiz isim tamlamalarında, tamlayan ile tamlanan yer değiştiremez ve tamlayan ile tamlanan arasına başka sözcük Zincirleme İsim Tamlamasıİkiden fazla ismin birbirine bağlandığı isim tamlamalarıdır. Zincirleme isim tamlaması ayrı bir tamlama çeşidi değildir. Bu tamlamada tamlayan ya da tamlanan veya her ikisi de kendi içinde başka bir isim tamlaması Ahmet’inkalemininucubelirtili isim tamlamasıYukarıdaki örnekte tamlayan Ahmet’in kalemi kendi içinde belirtili isim tamlamasıdır. Bu tamlamaya “-nın” ilgi eki eklenmiş ve tamlama “ucu” tamlananına bağlanmıştır. Böylece iki tamlama iç içe girerek ve zincirleme isim tamlaması sokaklambasınınışığıbelirtisiz isim tamlamasıYukarıdaki zincirleme isim tamlamasında, tamlayan sokak lambası kendi içinde belirtisiz isim Ayşe’ninTürkçedefteribelirtisiz isim tamlamasıYukarıdaki zincirleme isim tamlamasında, tamlanan Türkçe defteri kendi içinde belirtisiz isim tamlamasıdır.» Tiyatro salonunun kapısı kapalıydı. » Deniz suyunun sıcaklığı İsim TamlamasıUYARI Takısız isim tamlamaları halen üzerinde görüş birliğine varılamamış, tartışmalı bir konudur. Bazı dil bilimciler bu tür tamlamaları sıfat tamlaması olarak kabul etmektir. Bazıları ise isim tamlaması olarak kabul edilmesi gerektiğini savunmaktadır. Ayrıntılı bilgiyi “Takısız Ad Tamlaması Sorunu” adlı makalede isim tamlaması konusu 6. sınıf müfredatında bulunmamaktadır. Ancak gerek ortaokul gerekse liselere yönelik kaynaklarda ve sorularda karşılaşıldığı için “Takısız İsim Tamlamaları” konusundaki genel görüşe yer ve tamlananın hiçbir tamlama eki almadığı isim isim tamlamaları, ya tamlananın “neyden yapıldığını” hammaddesini ya da benzerlik ilgisi kurarak tamlananın “neye benzediğini” gümüş yüzük tamlamasında iki sözcük de tamlama eki almamıştır ve bu tamlamadaki “gümüş” sözcüğü yüzüğün neyden yapıldığını hammaddesini belirtmektedir. Bu yüzden bu tamlama takısız isim taş kalp tamlamasında iki sözcük de tamlama eki almamıştır ve bu tamlamadaki “taş” sözcüğü kalbin neye benzediğini belirtmektedir, yani kalp, taşa benzetilmektedir. Bu yüzden bu tamlama takısız isim İsimler herhangi bir canlı ya da cansız varlığın karşılığı olan sözcüklerdir. Ancak bazen tek bir sözcük varlıkların anlamlarını karşılamakta zorlanır ve bir ad başka isimle anlam bağı kurarak kelime grubu oluşturur. İşte burada “İsim tamlaması nedir?” sorusunun cevabı ortaya çıkar. En az iki ismin bir araya gelerek kendi aralarında oluşturdukları anlam ilgisi isim tamlaması – ad tamlaması olarak Tamlaması Nedir?En az iki ismin yan yana gelerek birbirlerini tamamlamasıyla oluşan söz grubuna “İsim Tamlamaları” denir.→ İsim tamlaması için en az iki sözcük olmalıdır.→ İsim tamlamalarını oluşturan sözcüklerden birinci olan isme “tamlayan” ve ikinci olan isme “tamlanan” adı verilir. Tamlayan ve tamlananın kendilerine ait ekleri ve görevleri vardır.→ Tamlayan ekleri “-in, -ın, -un, -ün“, tamlanan ekleri ise “-i, -ı, -u, -ü” tamlamalarında unutmamamız gereken bir nokta; isim tamlamalarında en az iki ismin bulunması Zamirler de isim tamlamalarında tamlayan ya da tamlanan görevinde sesi jüri tarafından beğenilmedi. Onun kişi zamiriKitapların hepsini çöpe attı. Hepsi belgisiz zamir.→ İsim Tamlamaları genel olarak dört başlıkta Tamlaması Konu Anlatımı1-Belirtili İsim TamlamasıBu tamlama çeşidinde tamlayan yani birinci isim ilgi ekini “-in, -ın, -un, -ün” eklerinden birini, tamlanan yani ikinci isim ise iyelik ekini “-i, -ı, -u, -ü” eklerinden birini almak durumundadır. Bu ekleri almış ve aralarında AİTLİK ilgisi kuran tüm tamlamalar belirtili ad tamlaması olarak tamlamada bahsi geçen isimler bellidir, söylendiğinde akla bilinen tek bir varlık ya da düşünce gelir. Bu nedenle bu tür tamlamalara “belirtili” adı isim tamlamalarında tamlayanı bulmak için iyelik eki almış tamlanana “Neyin? Kimin?” sorularını sormamız Sınıfın kapısı içeriye doğru cümlede yer alan “Sınıfın kapısı” sözcüklerinde isim tamlaması vardır “Sınıf-ın kapıs-ı” Sınıf kelimesinde “-ın” ilgi eki, kapı kelimesindeki “-ı” ise iyelik ekidir. Ayrıca dikkat edildiğinde kapı kelimesi sınıf kelimesine ait olduğu anlamı ortaya evi bu sokak arkadaşları bu akşam bize karne bize yolun sonuna geldiğimizi Belirtili isim tamlamasında tamlanan birden fazla tamlayana ya da tam tersi tamlayan birden fazla tamlanana sokakları, caddeleri, evleri ve çarşısı o kadar düzenli ki… Tamlayan şehir-in, tamlanan ise sokakları, caddeleri, evleri, çarşısıdır. Görüldüğü gibi tamlayan birden fazla tamlananla ilgi kurmuştur.Evlerin, arabaların, dükkanların sigortası mutlaka yaptırılmalıdır. Tamlanan sigortas-ı, tamlayan ise evlerin, arabaların, dükkanlarındır. Görüldüğü gibi tamlanan birden fazla tamlayanla ilgi kurmuştur.Dikkat! Belirtili isim tamlamalarında bazen tamlayan düşebilir ve söylenmez. Bu tür isim tamlamasına “tamlayanı düşmüş isim tamlaması” masada kalmış. Sizin telefonu-nuzArabası bozulmuştu. On-un arabasıDikkat! Belirtili isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına başka sözcük ya da sözcükler dedesinden miras kalan saati kayboldu. Dikkat! Bazen tamlayan ile tamlananın cümle içerisindeki yeri kötü olur buraların Tamlayan eki “-im“, tamlanan eki “-ım, -imiz, -iniz, -leri” şeklinde karşımıza arabamız, onun akrabaları2-Belirtisiz İsim TamlamasıTamlayanın yani birinci ismin ek almadığı ancak tamlananın yani ikinci ismin iyelik eki olan “-i, -ı, -u, -ü” harflerinden birini almasıyla oluşturulan isim tamlaması çeşididir. Bu tür isim tamlamalarında aitlikten ziyade iki ismin birlikte yeni bir varlık ya da kavram ismi oluşturma ilgisi vardır. Bu tür tamlamalarda bahsi geçen isimler belirsizdir. Örneğin aşağıdaki örnekte “kapı kolu” denildiğinde hangi kapıdan bahsedildiği belirsizdir. Bu nedenle bu tür tamlamalara “belirtisiz” adı Kapı kolu örnekte tamlayan olan “kapı” ilgi ekini almamıştır. Ancak tamlayan görevindeki “kolu” ismi “-u” iyelik ekini almıştır. Bu durumda olan tamlamalara belirtisiz isi tamlaması denir. Sokak çocuğu soğuklarda açacağı sınav zamanında sarması en sevdiğim “Kendi” zamiri belirtisiz isim tamlamalarında tamlayan görevinde derdi ona yetmezmiş gibi başkalarının sorunlarını da Belirtisiz isim tamlamasında tamlayan ve tamlanan yer değiştiremez, aralarına sözcük İsim TamlamasıBaşlı başına bir tamlama çeşidi olmayan “Zincirleme İsim Tamlamaları” aslında belirtili ve belirtisiz isim tamlamalarının kendi aralarında birbirlerine bağlanması durumudur. Yani zincirleme isim tamlaması için en az 3 ismin birbirine bağlanması gerekmektedir. Karışık gibi görünün zincirleme isim tamlaması belirtili-belirtisiz isim tamlamalarının kavranması durumunda çok basit bir şekilde Sınıf kapısının kolu bir zincirleme isim tamlaması örneği bulunmaktadır. “Sınıf kapıs-ı” belirtisiz isim tamlamasıdır. “Kapısın-ın kol-u” da belirtili isim tamlamasıdır. Dikkat ederseniz “kapısının” ismi kendisinden önce gelen “sınıf” ile belirtisiz, kendisinden sonra gelen “kolu” ile de belirtili isim tamlaması oluşturmuştur. Yani belirtili ve belirtisiz isim tamlamasının ortak ögesi olup iki tamlamayı birbirine zincirleme konferans salonu bugün babasının arabası masasının tozunu alır mısın?Futbol topunun havası kar lastiği patlayınca yolda İsim TamlamasıTakısız ad tamlaması oldukça tartışmalı bir konu olduğundan bazı kaynaklar takısız isim tamlamasını yok sayarlar. O kaynaklara göre takısız isim tamlamaları aslında bir sıfattır. Sıfata oldukça fazla benzeyen takısız isim tamlamaların ayırt edici yönü ise şudur Takısız isim tamlamalarında tamlayan tamlananın yani birinci isim ikinci ismin NEYDEN yapıldığını ya da NEYE benzediğini Takısız isim tamlamalarını kolayca anlayabilmek için tamlamadaki iki ismin arasına “-den, -dan” ekini kolye Neyden yapıldığını gösterir.Tahta kaşık Neyden yapıldığını gösterir.Yün çorap Neyden yapıldığını gösterir.Zeytin göz Neye benzediğini gösterir.Tilki çocuk Neye benzediğini gösterir.Çelik irade Neye benzediğini gösterir.İnci diş Neye benzediğini gösterir.Altın saç Neye benzediğini gösterir.İsim Tamlaması PDF + Video Deniz HocaAşağıdaki bağlantılardan Deniz Hoca tarafından hazırlanmış olan “TYT Türkçe Notları PDF” dosyası ile slaytını indirebilir, öğrencileriniz ve arkadaşlarınızla bağlantılardan Deniz Hoca tarafından hazırlanmış olan “İsim Tamlamaları PDF” dosyası ile slaytını indirebilir, öğrencileriniz ve arkadaşlarınızla ÇEKEBİLECEK YAZILAR ⇒ PDF / Slayt ⇒ Ders Konuları ⇒ Sözcük Türleri ⇒ TYT Türkçe Notları PDF ⇒ AYT Edebiyat Notları PDF İSİM TAMLAMALARI TEST SORULARI 1.”Ada”kelimesi aşağıdaki cümlelerin hangisinde farklı bir isim tamlaması oluşturmuştur? A Garson bize iki ada çayı yapar mısın? B Siz hiç ada tavşanı yediniz mi? C Balıkçılar adanın öteki kıyısına geçtiler. D Ada soğanını çok sevdiğini söylüyordu. 2. Aşağıdaki cümlelerde geçen tamlamaların hangisi farklı bir tamlamadır? A Çocukların oyuncağını ellerinden aldı. B Zeyneplerin okulu buraya oldukça yakındır. C Bunu insanların çoğu bilmez D Nişan günü bu adam nereye gitmiş 3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili isim tamlaması kullanılmıştır? A Vişne suyunu ananesine uzattı. B Cam vazoyu temizlerken kırdı. C Dükkânın kirasını vermiyordu. D Yolcu vapuru limana girdi. 4.”İsim tamlamasında tamlayan önce tamlanan sonra gelir.” Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uymayan bir kullanım vardır? A Türkçe kitabını evinde unutmuştu çocuk. B Türkçülüğün Esasları Ziya Gökalp’in bir eserdir. C Türkçe ağzımda annemin sütü gibidir. D Karanlığında yalnızlığımın seni düşündüm. 5. Tamlayanı sıfat tamlaması olan belirtili isim tamlaması aşağıdakilerden hangisidir? A Tahta kapının boyası oldukça solmuş. B Bu sorunun cevabını bir türlü bulamadık. C Sınıf başkanı yoklama listesini kaybetmiş. D Merdivenleri silen hizmetçi bir miktar para bulmuştu. cümlelerin hangisinde farklı bir tamlama kullanılmıştır? A Sarışın adam daha cesaretliydi. B Zor soruları kimse çözemiyor. C Korkusundan küçük çocuk da kaçmış. D Altın madalya almak için çalışıyor. cümlelerde geçen bileşik isimlerden hangisi farklı bir tamlamadır? A Adapazarı güzel bir şehirdir. B Gelecek yaz Kuşadası’na yerleşiyoruz. C Kepçekulak çam ağacına çıkmış. D Hanımeli sulanmayınca buruşmuş. 8. Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili tamlamaların hangisi ötekilerden farklıdır? A İyi adam her halinden belli olur. B Askerde çelik süngüler dağıtılmış. C Kendine bir mermer köşk yaptırmıştı. D Bu taş köprü iki yüz yıl önce yapılmış. cümlelerin hangisinde isim tamlaması farklıdır? A Yol üzerinde açık bayi varsa alırız. B Futbolcunun şutu kalenin direklerini sarstı. C Yine de suyun tadını hiçbir şey tutmuyor. D Çocuğun paltosu çok eskimişti. cümlelerin hangisinde tamlayan ve tamlananı yer değiştirmiş bir belirtili isim tamlaması vardır? A Sonunda kırılmıştı kalbi köşede oturan kızın. B Eski müdür alınmıştı adamın sözlerine. C Onarılmamıştı maalesef masanın ayağı. D Sigardan yanmıştı arabanın döşemeleri. 11. “Mermer merdiven” tamlamasının özdeşi aşağıdakilerin hangisinde vardır? A Altın saçları güneşte parlıyor. B Altın yüzüklerin hapsi çok güzeldi. C Demir bilekli adam herkesi yendi. D Altın kitaplar serisi ne güzel. cümlelerin hangisinde isim tamlamasının tamlayanını niteleyen bir sözcük vardır? A Kitaplığın eski vidalarını arabada unutmuş. B Daktilonun eski şeritlerini neden atıyorsun. C Yeni öğretmenin acemiliği bizi de etkiliyor. D Fencinin soruları oldukça zordu. 13. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim tamlamasının tamlananını niteleyen bir sözcük vardır? A Evin odalarının birinde saklanıyormuş. B Yeni dükkanın masaları gittikçe arttı. C Arabanın motorunu yıkatmaya gitmiştik. D Kalemin ucu yine bitti bıktım artık. hangisinde belirtisiz isim tamlaması sıfat görevinde kullanılmıştır? A Eski Milli Eğitim binasının önünde beni bekle. B Sağlık ocağı yeni binasına taşındı. C Kestane rengi saçlar sahipti kadın. D Gözlüğünün camını neden silmiyorsun? hangisinde isim tamlaması kullanılmamıştır? A Halıda adamın ayak izleri kalmıştı. B Dershanenin kapısı önünde öğrenciler vardı. C Kazadan sonra yolun üzerinde kan lekeleri kaldı. D Martılar batıya doğru uçuşuyorlardı. 16. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tamlananı takısız ad tamlaması olan zincirleme ad tamlaması kullanılmıştır? A Çocuğun deri montu gerçekten de güzelmiş. B Taş duvarın üstünden atlayıp kayboldu. C Babamın eski ceketini ona verelim. D Kentin sorunları için çözüm önerileri sundu. cümlelerin hangisinde isim tamlaması kullanılmamıştır? A Kitabın sayfalarını arkadaşının suratına fırlattı. B Ayak ağrılarım bir dinse diyordu. C Yarlı yüreğini dinlemeye karar vermişti. D Çay bardakları temizlenemiyordu susuzluktan. 18. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz isim tamlaması farklı öğedir? A Gün boyu kaldırımlarda yürüdüm. B Her yeri örümcek ağı kaplamıştı. C İnsan emeği kutsaldır. D Öğretmenler günü kutlandı. 19.”Toprağı bile kurumamıştı merhumun.” cümlesindeki tamlamanın özelliği aşağıdakilerin hangisinde aynıdır? A Gözbebekleri çakmak çakmaktı adamların. B Artık duygularımın çoğunu anlatamıyorum. C Onlar babamın gençliğini bilirlermiş. D Adamı okuma tutkusu sarmıştı bu yaşta. 20. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tamlayan ile tamlananı yer değiştirmiş bir isim tamlaması vardır? A Burası tellal pazarıdır eski eşyalar satılır. B Vurdum tellerine seni sazımın. C Büyüyen avucumda ter boncuk boncuk. D Nice canın boğulduğu zindan burası. hangisinde”-den” hâl eki ile kurulmuş bir isim tamlaması vardır? A Uzaktan gelmişim yorgunum hancı. B Damdan düşer gibi lafa girilmez. C Bu soruları hangi kitaptan aldınız? D Şarkılardan birini çok beğendim. hangisinde isim tamlamasının tamlayan ve tamlananı zamirdir? A Şunun şurasında ne kaldı tatile. B Burada hangi kapıyı çalsan kapalı. C Kaçının işine son verildi? D Kimin şarkısıydı dinlediğin. hangisinde zincirleme isim tamlaması vardır? A Gam günlerinin üstüne akşam gelecek. B Açık denizin yolcusu bu gemi. C Elindeki kalemin rengi nasıl? D Genzimde çam kokusu var. hangisine tamlama zıt kelimelerden oluşmuştur? A İlkbaharı geldi Anadolu’nun B Her tarafı yeşillendi Bolu’nun C Zor gelmez yokuşun inişi. D Eğri yollar yaylaların kuşağı 25. Çekiç sesleri geliyor doklardan Güzelim bahar rüzgarında ter kokuları İstanbul’u dinliyorum gözlerim kapalı Yukarıdaki dizelerde kullanılan ad tamlamalarının çeşidi nedir? A Belirtisiz ad tamlaması B Belirtili ad tamlaması C Zincirleme ad tamlaması D Takısız ad tamlaması cümlelerin hangisinde isim tamlaması nesne görevindedir? A Önüne adamın ceketini getirdiler. B İşin içyüzü bize ilginç geldi. C Onu burada tutan tarlanın verimidir. D Sınıfın üstünde bir şeyler dolaşıyordu. 27. “Unkapanı köprüsünden mavnaları seyreder parklarda avareliklerden hoşlanır macera filmlerini sever şehrin geniş caddelerinde dolaşarak vakit geçirirdi.” Yukarıdaki cümlede kaç isim tamlaması vardır? A 2 B 3 C 4 D 4 29. Kıraç mı kıraç toprakların üstüne Güneşler açar yağmur kesilince Çırçıplak kayada yeşerir incir ağacı Dağların kuytusunda bir uslu çiçek. Yukarıdaki altı çizili tamlamalardan hangi ikisi ad tamlaması değildir? A 2. B 2. ile 5. C 5. D 5. 30.”Kültürün sürekliliğini bir yazboz tahtası olmamasını sağlayan gelenektir.”cümlesindeki altı çizili tamlamaların özdeşi aşağıdakilerin hangisinde vardır? A Yolcu gemisi iki saat önce limandan çıktı. B Veda partisi otelin bahçesinde yapıldı.* C Tepsiye çarpınca çay bardakları kırıldı. D Tül perdeleri makineye atmadan önce suya ıslat. atasözlerinin hangisinde “Yalancının evi yanmış kimse inanmamış.”atasözündekiyle özdeş tamlama yoktur? A Terzi kendi söküğünü dikemez. B Sevenin kuluyum sevmeyenin sultanı. C Gençliğin kıymeti ihtiyarlıkta bilinir. D Kırlangıcın zararını biberciden sor. cümlelerde geçen tamlamalardan hangisi ötekilerden farklıdır? A Kitaplığın raflarını düzenlemesi gerekiyor. B Bu yolun asfaltı gelecek hafta dökülecek. C Bahçemizdeki iğde ağacı da kurudu. D Kararsızlığın sıkıntısını zaman zaman yaşıyor. 33. Tanıdığım bir ağaç var Etlik bağlarına yakın Saadetin adını bile duymamış Tanrı’nın işine bakın Yukarıdaki dizlerde kaç isim tamlaması vardır? A 1 B 2 C 3 * D 4 isim tamlamalarında tamlayanla tamlanan arasına sözcük girebilir. Aşağıdakilerin hangisinde böyle bir isim tamlaması yoktur? A Ayten’in yeşil kazağını ben de çok beğendim. B Kesme şeker kutusunu kavanoza boşaltıver.* C Sokağımızın bütün gençleri eğlenceye katıldı. D Evimizin kullanışsız bir mutfağı var. 35. Belirtili isim tamlamalarında tamlayanla tamlanan arasına sözcük girebilir. Aşağıdakilerin hangisinde böyle bir isim tamlaması vardır? A Mavi gözlü çocuğun kitabını almıştı. B Korku filmlerinin hiçbirini izleyemezdi. C Köşedeki satıcıların bazıları sergilerini topluyorlardı. D Karşı sokağın ahşap evleri de yıkılacakmış.* cümlelerin hangisinde özne belirtisiz isim tamlamasıdır? A Radyo programlarını hiç kaçırmadan dinler. B Burada akşama dek çocuk sesleri duyulur.* C El halılarını özenle silip kaldırdı. D Su şişelerini buzdolabına cümlelerin hangisinin nesnesi belirtili isim tamlamasıdır? A Saçının rengini iki ayda bir değiştirir.* B Çizgili elbisenin rengi de beyazlaştı. C Çam ağaçları bile bu rüzgâra dayamadı. D Caddenin ortasında insanlar birikmişti. cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması yoktur? A Kırmızı minderleri divanın üstüne yerleştir. B Kızın iri gözleri korkudan iyice büyüdü. C Saçlarının parlaklığıyla çok övünür.* D Dik yokuştan koşa koşa çıktılar. 39. I. Bütün insanları kardeş biliyorum. II. Canımın çekirdeğinde diken III. Gözümün bebeğinde sitem IV. Gök masmavi bu sabah V. Güzel şeyler düşünelim diye Yukarıdaki dizelerin hangi ikisinde sıfat tamlaması yoktur? A I. ile II. B II. İle III.* C III. ile IV. D IV. İle V. 40. Yeşil çamlar altında uyuyor şimdi ada Ve apaçık gözlerin derin bir rüyada Güneşi yudum yudum içtiğim şu lahzada Ruhumuz yıkanıyor yanan sonsuz semada Yukarıdaki dizlerde kaç sıfat tamlaması vardır? A 2 B 3 C 4 * D 5 cümlelerin hangisinde tamlayanı ad tamlaması olan bir sıfat tamlaması kullanılmıştır? A Masanın üstündeki sürahiyi de kırmışsın. B Gökyüzü birden kül rengi bulutlarla kaplandı. C Yıkık bahçe duvarını akşama kadar ördüler. D Bir bardak limonatayı nefes almadan hangisinde ikilem adı niteleme görevinde kullanılmamıştır? A Kasabada küçük küçük kızlar fabrikaya gidiyordu. B Kadın kucak kucak ot taşıyordu hayvanlara C Yarım saattir konuşmadan sessiz sessiz oturuyordu.* D Işıl ışıl gözlerle etrafındakilere bakıyordu. hangisinde ikilem farklı görevde kullanılmıştır? A Derme çatma bir ev yapıp oturmuşlardı.* B Parkta oturanlara baka baka geçti gitti. C Sokağa çıkan kızını bağıra bağıra eve getirdi. D Memleketine ait fıkraları güle güle anlatıyordu. ikilemelerden hangisi “Arkadaşları ile tek tek vedalaştı.”cümlesindekiyle aynı görevde kullanılmıştır? A Misafirlere sıcak sıcak çay ikram etti. B İnsanlar ara sıra kuyruklar meydana getirirler. C Seve seve kendisine verilen işi yaptı.* D Arkadaşlarına uzun uzun mektuplar yazdı. cümlelerin hangisinde birden çok tamlama vardır? A El kapısı hem geç hem güç açılır. B Deniz suyu ne içilir ne geçilir. C Keçinin eceli gelince çobanın sopasına sürtünür.* D Ağacın meyvesi olunca başını aşağı salar. hangisinde zincirleme isim tamlaması vardır? A Yurdumun her şeyi güzeldir B İzmir’de çekirdeksiz üzüm C Adana’da kıyma kebabı D Konya’nın bulgur pilavı.* cümlelerin hangisinde zincirleme ad tamlaması vardır? A Çocuğun yüz korkudan sapsarı kesilmişti. B Trafik kurallarına her zaman uymalıyız. C Çamaşır makinesinin fişi daha onarılmamıştı. D Yağmur sesi nedense beni çok duygulandırır. 48. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde takısız ada tamlaması kullanılmıştır? A Babamın verdiği hediyeyi iş yarinde unutmuşum. B Dışarı çıkarken evin kapısını kapamayı unutma C Babam sınıfımı geçince bana deri mont aldı. D Yeni aldığı pantolonu sökülmüş. 49. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim tamlaması kullanılmamıştır? A Dağın batı yakası hâlâ karanlıktı. B Çamlıbel’e son yıllarda çok turist geliyor. C Köyümüz deniz kenarındadır. D Hava yolu daha güvenli bence. hangisinde tamlama yoktur? A Sınıfın başkanı çabuk buraya gelsin. B Küçüğün sözleri herkesi etkilemişti. C Geri geldiğinde gözlerinin içi gülüyordu. D Belediyede çalıştığını söyledi. Bu yazımızda isim tamlaması örnekleri 20 tane kısaca olarak bilgi aktaracağız. İki ya da daha fazla ismin birbirini ardına bir sözcük öbeği oluşturmasıyla tamlamalar meydana gelir. İsim tamlamalarında tamlayan ve tamlanan bulunmaktadır. Tamlayan eki ve tamlanan eki bellidir. Genelde tamlayan eki –ı, -i, -u, -ü; tamlanan eki –ın, in, un, ün şeklindedir. Bu ekler iyelik ekleridir. Sahiplik bildirir. İsim tamlamalarında da kullanılır. İsim tamlamaları yapısına göre ayrılır. Belirtili isim tamlaması, belirtisiz isim tamlaması, takısız isim tamlaması ve zincirleme isim tamlaması, isim tamlaması çeşitlerindendir. İsim tamlamasına örnekler şu şekildedir *Duvarın üstünden atlarken öldü. *Ceketimin cebinden para çıktı. *Arabanın anahtarı suya düştü. *Dün telefonumun kabı kayboldu. *Televizyonun kumandasının tuşu kırıldı. *Babamın ceketinin astarı söküldü. *Kütüphanenin raflarını sildik. *Okulun bahçesinin kapısı kapalıydı. *Basketbol maçının son saniyesi kaçmaz. *Kapının kolu kırıldığı için içeri giremedik. *Şarkının sözlerini unuttuğu için durakladı. *Yemeğin tuzu eksik olduğu için kızdı. *Kitabın kapağı yıprandığı için üzüldü. *Bilgisayarın klavyesi eskimiş. *Öğretmenin ceketinin cebi delinmiş. *Minibüs şoförünün saçları kızıla boyanmıştı. *Toplantının ortasında gülme krizine girdi. *Kızımın saçları dökülmeye başladı. *Ablamın düğünü iyice yaklaştı. *Gözlerinin rengini annesinden almış. İsim tamlamalarında ekler, cümleyi anlamlı hale getirebilir. İsim tamlamaları isimlerden oluşur. İsimlerin başındaki sıfatlar, isim tamlaması sayılmaz. İsim tamlamalarında önemli olan iyelik ekidir. Sahiplik bildirir ve anlam katar. İsim Tamlaması Örnekleri 20 Tane Hakkında Yorumlarınızı Aşağıdan Hemen Yazabilirsiniz. SINIF10. SINIFDERSTürk Dili ve EdebiyatıTESTİN KONUSUSıfat TamlamasıTESTİN ADISıfat TamlamasıSORU SAYISI12EĞİTİM DÖNEMİ2019 – 2020 EĞİTİM DÖNEMİ Sıfat Tamlaması Kazanım Testi [2019 – 2020] 1 Aşağıdaki cümlelerin hangisi sadece sıfat tamlamalarından oluşmuştur? A Sembolizmde gerçeklerden kaçma söz konusudur. B Hayatı farklı algılayanların, üslupları da farklı oluyor. C Tam bir denemedir “Söylendim Durdum” adlı hikâye. D Divan edebiyatı ürünlerinde sanatlı bir dil kullanılmıştır. E Güzel yazmak, az çok güzel düşünmek demektir, der bir yazar. CEVAPC 2 Aşağıdaki dizelerde yer alan sıfat tamlamalarından hangisinin tamlayanı bir isim tamlamasından oluşmuştur? A B C D E CEVAPD 3 Bu parçada numaralanmış bölümlerden hangileri sıfat tamlamasıdır? A Yalnız I. B Yalnız II. C I ve IV. D II ve III. E IV ve V. CEVAPC 4 Bu parçada numaralanmış sıfat tamlamalarının hangisinde niteleme sıfatı yoktur? A I. B II. C III. D IV. E V. CEVAPA 5 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem isim hem sıfat tamlaması vardır? A Portreler, kişileri karakteristik özellikleriyle tanıtan yazılardır. B Hakiki insanlar, kendilerini kendilerine saklayabilen insanlardır. C İnsanlık, yeryüzünde yaşayanların bütününden ibarettir. D Zekâ bence iyi düşünme, iyi anlama ve iyi muhakeme gücüdür E İnsana hürmeti görmek isteyen kişiler, Yunus’un şiirlerini okusun. CEVAPE 6 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması yoktur? A İlk İslami eserler, Karahanlılar Dönemi’nde meydana getirilmiştir. B Oğuz Atay’ı okurken yine hüzünlendim ve kendi kendimi eleştirmeye başladım. C Turgut Uyar, şiir beğenisine güvenebileceğimiz birkaç kişiden biridir D Toplumsal değişim ve dönüşüme edebiyat cephesinden de bakılmalıdır. E Romanın bu bölümünde Batı kültürüyle yetişenler konu edilmiştir. CEVAPB 7 I Selçuklular, dünya tarihinde önemli bir rol üstlenmiştir. II İslam âlemini yeniden toplayıp canlandırmışlardır. III Batı’nın saldırılarını engelleyerek İslam ve Türk medeniyetini korumuşlardır. IV Anadolu’yu bize ebedî vatan yapan onlardır. V Bu son işi, kahraman Süleyman Şah başarmıştır. Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde hem isim hem de sıfat tamlaması kullanılmıştır? A I. B II. C III. D IV. E V. CEVAPA 8 I Her pencerede kırmızı toprak saksılar ve kararmış gaz sandıkları görürsünüz. II Saksılarda al, beyaz, mor sardunya, küpeçiçeği, karanfiller… III Gaz sandıkları da öbek öbek yeşil fesleğen ile dolu. IV Ta köşede bir mor salkım çardağı, altında civarın en işlek çeşmesi vardır. V Bütün bunların arkasında, tiyatro dekorunu andıran beyaz, uzun, ince minare… Numaralanmış cümlelerin hangisinde birden fazla tamlayanın, birden fazla tamlananı nitelediği bir sıfat tamlaması kullanılmıştır? A I. B II. C III. D IV. E V. CEVAPB 9 I Hasankeyf’in büyüleyici atmosferini kelimelerle anlatmak zor. II Hasankeyf’te âdeta bir zaman yolculuğuna çıkıyorsunuz. III En görkemli çağını Artuklu ve Eyyubi dönemlerinde yaşamış Hasankeyf. IV Artuklu Sarayı, Eyyubi camileri, medreseleri ile kendinizi geçmişte başlayan ve hâlâ devam eden masalımsı bir dünyanın içinde buluyorsunuz. V Artuklu Köprüsü, Hasankeyf’in görkemli günlerinin sessiz tanığı gibi. Numaralanmış cümlelerin hangisinde sıfat-fiille yapılan sıfat tamlaması vardır? A I. B II. C III. D IV. E V. CEVAPD 10 Baharda zayıf, açık yeşildir. Hafif bir yel esse toprağa değecekmiş gibi yatar. Yaz ortalarında, dikende, önce mavi damarlar belirir. Sonra yavaş yavaş dikenin dalları, gövdesi mavileşir. Açıkça bir mavidir bu… Sonra mavi gittikçe koyulaşır. Bu, en güzel bir mavidir. Bir tarla, uçsuz bucaksız bir ova tüm maviye boyanır. Gün batarken eğer bir yel eserse mavi dalgalanır, hışırdar, aynen deniz gibi. Gün batarken sular nasıl kızarırsa çakırdikeni tarlası da öyle kızarır. Bu parçada geçen aşağıdaki sözlerden hangisi bir sıfat tamlamasında yer almamıştır? A güzel B hafif C uçsuz bucaksız D açıkça E öyle CEVAPE 11 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizilerek belirtilen tamlama, eksik gösterilmiştir? A Servetifünun şiiri, içeriğe önem veren Tanzimat şiirinden çok daha mükemmeldir B Destanlar millî şuuru güçlendiren ve millî dayanışmayı sağlayan önemli eserlerdir. C Değişim izleri; 17. asırda görülür, 19. asırda edebiyat ve şiir dünyamıza girmeye başlar D Türk kültüründe gördüğümüz bilge kişiler, destanlarda, kitabelerde varlıklarını yaşatırlar E Halide Edip’in romanlarındaki kadın kahramanlar çok canlıdır ve yazardan izler taşımaktadır. CEVAPA 12 I Evin en güzel odası gibidir mahalle. II Ben mahallede büyüdüm. III Acıkınca mahallede bir kapıyı çalıp ekmek isteyebilirsiniz. IV Orada herkes birbirini tanır. V Bir yerde bakkal, manav ve esnaf varsa orada yalnızlık yoktur Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde isim veya sıfat tamlaması yoktur? A I ve II. B I ve III. C II ve IV. D III ve V. E IV ve V. CEVAPC

10 sınıf edebiyat isim tamlamaları